|
جایگاه فناوری اطلاعات در تکامل و پیشرفت کشورها
بشر، سالیان متمادی بدون داشتن وسیلة محاسباتی زندگی میکرد و انگشتان دستانش، تنها وسیله محاسباتی او را تشکیل میداد. بالا بودن قدرت تفکر انسان در مقایسه با حیوان، سبب گردیده که هیچگاه به امکانات محدود خود اکتفا نکند و همواره درصدد یافتن راههایی برای توسعه و تکامل این امکانات باشد.
فن آوری اطلاعات با توسعه و پیشرفت فناوریهای نوین در کشورهای مختلف، به خصوص در کشورهای پیشرفته و به دنبال آن انفجار اطلاعات در تمام بخشهای مختلف جوامع، پاسخگویی با شیوههای سنتی دیگر جوابگوی انسانها در زمینه انتقال سریع اطلاعات نبوده و لذا نیاز به شیوههای جدیدتر به شدت احساس میشد. با ورود کامپیوتر (رایانه)، دگرگونی عظیمی در امر انتقال و بازیابی اطلاعات به وقوع پیوست. در واقع میتوان به کارگیری رایانه را سومین تحول عظیم بعد از پیدایش خط - کتابت و اختراع چاپ دانست. |+| نوشته شده توسط محمد عبادی در چهارشنبه 26 فروردین1388 و ساعت 10:34 موانع كاربرد فنآوري اطلاعات در آموزش و پرورش ايران
مقدمه:
(IT) تركيبي از كلمات انگليسي information (اطلاعات) و Technology (فنآوري) است كه براثر تركيب اين دو، با عنوان فنآوري اطلاعات مطرح ميشود و هدف آن دسترسي كاربر به گنجينه دانش بشري است. درسالهاي اخير اين مفهوم به صورت تركيبي از كلمان Communication Information اطلاعات و ارتباطات و Technology تكنولوژي يعني ICT تغيير يافته و هدف آن تسهيل و تسريع دسترسي به اطلاعات از طريق ابزارها و فنون ارتباطات است. يغما (1382) فنآوري را علم و فن انجام دادن كارها از طريق كاربست دانش ميداند رئيس دانا (1381)، فنآوري اطلاعات را گردآوري، سازماندهي، ذخيرهسازي و نشر و استفاده از اطلاعات در قالب صوت، تصوير، گرافيك، متن، عدد و ... با استفاده از ابزار رايانهاي و مخابراتي و .... تعريف ميكند. كاربر فنآوري اطلاعات در آموزش و پرورش: امروزه اهميت آموزش و پرورشي كه متناسب با نيازهاي فرد و جامعه باشد، بيش از همه احساس ميشود زيرا دنيايي كه با شبكههاي اطلاعاتي به هم پيوند خورده متقاضي نيروي كاري است كه بفهمد چگونه از فنآوري به عنوان ابزاري براي افرايش بهرهوري و خلاقيت استفاده كند. چنين مهارتي، توانايي استدلال كردن بر مبناي اطلاعاتي است فرايندي كه در آن منابع معتبر شناسايي شده و به ديگران انتقال داده ميشود افزون برآن كارفرمايان از كارگران انتظار دارند از مهارتهاي همكاري و تشريك مساعي كار در گروه و تبادل اطلاعات در شبكه جهاني، يعني تحليل مساله از ديدگاه چند رشتهاي برخوردار باشند. از آن جا كه اين شبكهها بينالمللي هستند، كارفرمايان در جستجوي افرادي برميآيند كه ظرفيت تعامل موثر با كساني را دارا باشند كه داراي فرهنگ و زبان متفاوتي هستند و بالاخره كارگران عصر دانش بايد منعطف بوده و قادر باشند به همان سرعتي كه محيطهاي پوياي كار تغيير ميكند، به موثرترين شكل بياموزند ناگزير شهروندان چگونه آموختن را بايد فراگيرند. الف ) موانع درون نظام آموزشي براي بكارگيري ICT آموزش و پرورش، به رغم تلاشهاي صورت گرفته در حيطهي برنامهريزي تفصيلي آموزشي و درسي و نيز در حيطههاي اجرايي و اداري، داراي نظامي متمركز است. اين تمركز برنامه درسي يكسان و بدون انعطاف را از لحاظ محتوا شيوههاي آموزش و تدريس، و نوع ارزشيابي براي هر موضوع درسي، براي كليه دانشآموزان اعم از شهري و روستايي و ... با هر نوع استعداد علاقه و خاستگاه اقتصادي و اجتماعي، از هر جنس، نژاد، زبان و فرهنگ و ... تجويز ميكند در چنين نظامهايي عملاً هيچگونه نوآوري و ابتكار چشمگير و موثري امكان نهادينه شدن نمييابد زيرا هر اقدامي بايد از بالا تصميمگيري شده و به طور سراسري به اجرا گذاشته شود. بدنه اجرايي باهرچه از بالا بيايد به صورت يك دستور اداري و از سر رفع تكليف برخورد ميكند و به مجرد برخورد با يك مانع پيشبيني نشده اجراي دستور را متوقف ميكند در اين شرايط كاربرد فنآوري اطلاعات در آموزش تنها در سطح حداقل مثلاً به صورت يك موضوع درسي، امكانپذير خواهد شد. افزون برآن به واسطه اين تمركز توان برنامهريزي درسي و رهبري فرانيد يادگيري كه از مهارتهاي اصلي در كاربرد فنآوري در آموزش و پرورش به شمار ميرود، در معلمان رشد نمييابد. علاوه بر تمركز، دولتي بودن كليه فعاليتهاي تهيه و توليد مواد و نرم افزارهاي آموزشي مانع رشد و بالندگي بخش خصوصي در اين زمينه شده است و حال آنكه از شرايط موفقيت برنامه كاربرد فنآوري اطلاعات در آموزش، مشاركت فعال بخش خصوصي است. نيروي انساني در آموزش و پرورش از نظر كاربرد فنآوري اطلاعات در آموزش با دو نارسايي عمده روبهرو است: 1. پرورش نيافتن تفكر منطقي، خلاقيت ذهني، روحيه جستجوگري و مهارتمديريت فرآيند يادگيري ناشي از نارساييهاي برنامههاي تربيت معلم و مساعد نبودن شرايط محيط كار براي بروز و شكوفايي هرنوع خلاقيت در معلمان. 2. ضعف قابل توجه انگيزه ناشي از علاقهمند نبودن به حرفه معلمي يا عدم توان لازم براي ايفاي اين نقش. جو مديريت آمرانه و غيرمشاركتي حاكم بر روابط اداري، كمي حقوق و دستمزد، احساس وجود تبعيض بين كاركنان دولت با معلمان و بالاخره عدم منزلت حرفه معلمي با توجه به نقش كليدي معلمان و مديران مياني در موفقيت برنامههاي كاربرد فنآوري اطلاعات در آموزش از اين رو ضروري است كه در طراحي برنامههاي كاربرد فنآوري اطلاعات در آموزش براي رفع يا تقليل اين محدوديت چاره ويژهاي انديشيده شود. ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط محمد عبادی در یکشنبه 23 فروردین1388 و ساعت 7:24 نگاهي دقيق به جزئيات گام هاي رسيدن به مدرسه هوشمند
چکيده: آموزش رايج در مدارس کشور، يک آموزش سنتي و يا به عبارت ديگر آموزش فقط شنيداري مي باشد. حداکثر اقدام تصويري در خصوص موضوعات مورد آموزش، نصب بعضي پوسترهاي رنگي بر روي تخته سياه کلاس مي باشد. در روش ديداري- شنيداري سعي مي شود آموزش به کمک فيلم ، انيميشن، نماهنگ و ... ارائه گردد. در اين روش ماندگاري مطلب قريب به 20 سال مي باشد در حالي که ماندگاري مطلب در روش شنيداري حداکثر 6 ماه است. در ضمن در روش ديداري- شنيداري مطالب علمي در محيطي جذابتر و در مدت زمان کمتر قابل انتقال است در مدارس معمولي، طرح درس معلم شامل مجموعه اي از دستورالعمل ها، برنامه هاي درسي، سؤالات تمرينات اضافه، امتحانات کلاس و ... مي شود. اما در مدارس چندرسانه اي علاوه بر اين موارد، معلم از مواد آموزشي چندرسانه اي شامل فيلم، عکس، صدا، اسلايد و ... استفاده مي کند تا کيفيت و ماندگاري آموزش را ارتقا بخشد. اين قدم اول در راه حرکت به سمت مدارس هوشمند است. واژگان کليدي: مدرسه هوشمند، مدرسه چندرسانه اي، آموزش چندرسانه اي، ابزارمعلم، شبکه مدارس مقدمه درباره ي تأثير فناوري اطلاعات و ارتباطات بر نظام آموزشي (و به طور خاص مدارس) دو رويكرد متفاوت وجود دارد. برخي معتقدند، اثر فناوري هاي جديد تدريجي است و صرفاً انتقال برنامه ي درسي سنتي را كارآمدتر مي سازد و در واقع، دسترسي به اطلاعات سريع تر مي شود. رويكردي ديگر معتقد است ورود فناوري اطلاعات و ارتباطات به مدرسه ها، هدف ها و ابزارهاي تعليم و تربيت را به طور اساسي تغيير مي دهد. از اين ديدگاه فناوري اطلاعات بر مرزهاي ساختاري نظام آموزش سنتي فايق مي آيد. با اين كه موارد بالا از دستاوردهاي استفاده از فناوري اطلاعات است، با اين حال ساده لوحانه است اگر تصور كنيم ورود فناوري اطلاعات (در جلوه هاي متفاوت آن : اينترنت ، رايانه ، چند رسانه اي و ... ) به تنهايي باعث انقلاب آموزشي شود. اگر فرهنگ ياد دهي – يادگيري در نظام آموزشي تحول نپذيرد ، ورود فناوري هاي اطلاعاتي نه تنها تحولي ايجاد نخواهد كرد ، بلكه به تقويت سنت هاي محافظه كارانه ي آموزشي منجر خواهد شد. لذا تغيير در مدرسه سنتي به سوي مدرسه هوشمند نيازمند تغيير در نظام آموزش و پرورش كشور مي باشد و هيچگاه راه اندازي مدارس هوشمند ميسر نخواهد شد مگر ساختار نظام آموزش و پرورش تغيير يابد . اين امر نيازمند برنامه ريزي حداقل بيست ساله مي باشد. اين تغيير مي بايست قدم به قدم و با درايت و تفكر باشد. پس از بررسي هاي دقيق و كارشناسانه اي که در چهار سال اخير به عمل آمده است و با اتکا بر نمونه تجارب موفق آموزش و پرورش ايران در نيم قرن اخير، حال بر اين عقيده ايم که در ايران با چهارگام مي توان از مدارس سنتي به مدارس هوشمند رسيد. اين چهار گام عبارتند از: گام اول: ايجاد مدارس چند رسانه اي گام دوم: ايجاد مدارس پروژه محور گام سوم: ايجاد مدارس مطلوب گام چهارم: ايجاد مدارس هوشمند نگاهي دقيق به جزئيات گام هاي رسيدن به مدرسه هوشمند آن چه در قالب چهار جدول ذيل ارائه مي گردد، فشرده و خلاصه ي برنامه ريزي ها و هدف گيري هاي لازم و متناسب با فضاي آموزشي کشور ايران است تا در فرآيندي بلند مدت و منسجم، بتوان به پارامترهاي مناسب کيفي در آموزش قرن 21 دست يافت. هر جدول به ارائه ي تعاريف، چشم انداز، اهداف، استراتژي ها و برنامه هاي در نظر گرفته شده در گام مورد نظر مي پردازد. در تشريح اهداف، استراتژي و برنامه هم به تفصيل در مورد هر چهار مشخصه ي: دانش آموز، معلم، سيستم آموزشي و معلم جداگانه بحث شده است.
ادامه مطلب |+| نوشته شده توسط محمد عبادی در یکشنبه 23 فروردین1388 و ساعت 7:15 اصول مهم در توسعه ی فناوری اطلاعات در تربیت معلمان
نوآوری و ابداع در نظام های آموزشی سابقه ی طولانی دارد همراه با تحولات گوناگون در هر جامعه ای رهبران جوامع به فکر تحول درنظام تعلیم وتربیت می افتند که خود باید عامل تحول نیز باشد. از جمله تحولات جدی عصر حاضر که موجب تغییرات بنیادی در اجتماعات بشری شده ،فناوری اطلاعات است. فناوری اطلاعات اغلب مسئولان نظام های آموزشی را برآن داشته تا خود را بااین تحول عظیم همگام کنند.آمادگی معلمان عامل مهمی برای ورود فناوری اطلاعات به مدارس است . تجربه ی کشورهای جهان نشان می دهد که نوآوری آموزشی و ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش بدون همراهی و پذیرش معلمان میسر نیست. در واقع کانون هرتحول و اصلاحی را باید در جامعه ی معلمان جستجو کرد. باید در نظام تربیت معلم از آغاز بر همراه کردن معلمان با فرآیند کاربرد فناوری اطلاعات در کلاس و مدرسه تأکید نهاد. اصول مهم در توسعه ی فناوری اطلاعات در تربیت معلمان بر ۳ اصل استوار است : 1- معلمان باید درباره ی گستره ی وسیعی ازکاربرد رایانه در کلاس و فضای آموزشی مطالبی بیاموزند. 2- فناوری اطلاعات را باید در موقعیت های آموزشی و درسی ارائه کرد و معلمان عملا نحوه ی استفاده از فناوری اطلاعات را در کلاس درس ببینند و بیاموزند. 3- فناوری اطلاعات نباید در فضای سنتی آموزش محدود شود.فناوری را می توان هم برای پشتیبانی از اشکال سنتی فراگیری و هم به منظور تحول آن به کار برد. اما برخی دبیران بعد از آموزش باز هم رغبتی به استفاده از فناوری و تغییر روش تدریس خود نشان نمی دهند و روش های رایج را کارآمدتر و آسانتر می دانند.دلایل این بی رغبتی : ۱-کمبود امکانات کمک آموزشی مثل رایانه ۲-نا آشنایی دانش آموزان با رایانه ۳-کم بودن ساعات کلاسی ۴-بی دقتی دانش آموزان در کارگاه ۵- ناهماهنگی شیوه های ارزشیابی از کتاب ها با این روش تدریس راهکارهای پیشنهادی برای ورود صحیح فناوری به آموزش: 1- ایجاد فضاهای برابر آموزشی لازمه ی ورود فناوری به کلاس های درس فراهم کردن امکانات لازم در مدارس می باشد. همان طور که همه ی ما میدانیم در مدارس دولتی به خصوص در مقاطع ابتدایی و راهنمایی به دلیل کمبود تخصیص هزینه توسط آموزش و پرورش برای تهیه ی رایانه،با کمبود این فناوری رو به رو هستیم زیرا نظام آموزشی ما هنوز جای خالی چنین امکاناتی را برای ارتقای سطح تعلیم و تربیت در این پایه ها حس نکرده است و این در حالی است که حتی با وجود ارائه ی درس مبانی علم رایانه در پایه ی سوم متوسطه در رشته ی ریاضی ،بسیاری از مدارس از وجود حتی یک رایانه بی بهره اند. برای تقلیل اثر کمبود چنین مشکلی و هم چنین استفاده ی بهینه از بودجه و امکانات موجود بهتر است مسئولین آموزش و پرورش برای هر منطقه متناسب با جمعیت دانش آموزی تحت پوشش،مراکز فناوری اطلاعات دایر کنند و با یک برنامه ریزی مناسب امکان استفاده ی تمامی دانش آموزان را به صورت رایگان فراهم آورند. هم چنین برای صرفه جویی در وقت به دلیل کم بودن ساعات استفاده از رایانه و اینترنت مسئولان این مراکز می توانند برنامه های آموزشی و سایت های مناسب با آموزش هر مقطع را از قبل در اختیار معلمان قرار دهند. ۲- آموزش معلمان ارائه ی واحدهای درسی به معلمان در زمینه ی سخت افزار و نرم افزار در آموزش ضمن خدمت یا مراکز تربیت معلم باید به گونه ای طراحی شود که به استفاده از این آموخته ها در کلاس درس منتهی شود. در این دوره ی آموزشی ،معلمان باید در مقام فراگیرنده ، نوعی الگوی پیشرفته ی آموزش و یادگیری و تلفیق فناوری اطلاعات در فرایند تدریس را تجربه کنند. ۳- کاربرد صحیح فناوری اطلاعات برای ارتقای سطح آموزشی و درک دانش آموزان : امروزه برنامه های کمک آموزشی بسیار زیادی در بازار به شکل های مختلف وجود دارد به گونه ای که ما به عنوان یک معلم نمی توانیم از بین این همه تنوع،بهترین را انتخاب کنیم با این وجود مشاهده می کنیم که هیچ کدام از این برنامه ها نتوانسته در بیشتر مواقع بر کیفیت یادگیری دانش آموزان تاثیر به سزایی بگذارد هم چنین وقتی صحبت استفاده از فناوری در آموزش به میان می آید همه تنها به استفاده از رایانه برای ارائه ی مطالب توسط نرم افزار پاورپوینت بسنده می کنند درحالی که این روش تاکنون فقط توانسته است شیوه ی سنتی سخنرانی معلمان را جذاب تر کند و هیچ تغییری در کیفیت یادگیری و ارتقاء سطح علمی و نمرات دانش آموزان و حتی آموزش آنان ایجاد نکرده است.استفاده از اینترنت یکی از بهترین شیوه ها برای علاقه مند کردن دانش آموزان و به روز کردن اطلاعات آنان در زمینه ی دروس مختلف است.هم چنین معلمان می توانند برای بالا بردن سطح آموزشی خود اقدام به ایجاد وبلاگ هایی در مورد دروس تدریسی خود و حتی قرار دادن نمونه سوالات امتحانی در آن نمایند و از دانش آموزان بخواهند با مراجعه به این وبلاگ ها نظرات و پیشنهادها و مطالب جدیدی را که به دست می آورند برای اطلاع سایر دوستان خود در وبلاگ قرار دهند. این روش باعث می شود که بین معلم و دانش آموزان تعامل برقرار شود و انگیزه ای برای رقابت بین دانش آموزان ایجاد شود. یکی دیگر ازموارد استفاده از فناوری،استفاده های آموزشی از تلفن همراه است مثل : استفاده ی ساده تر از منابع اینترنتی،ضبط کلاس های درس معلمان و گوش کردن مجدد درس،حل مسائل و تمرینات ریاضی،استفاده از امکانات آن برای دانش آموزان مبتلا به نقص شنوایی،فیلم برداری در آزمایشگاه و.....اما در به کارگیری این فناوری در مدارس باید به نکات زیر که بسیار حائز اهمیت است توجه شود: ۱- استفاده ی غیر قانونی از تلفن همراه در جلسات امتحانی و ارسال سوالات به خارج از جلسه و دریافت جواب و ذخیره ی اطلاعات درسی و استفاده از آن در پاسخگویی به سوالات ۲- استفاده ی افراطی ونابه جا از آن که ایجاد مزاحمت در کلاس برای معلم و دانش آموزان می کند ۳- استفاده ی غیر اخلاقی از آن به صورت تبادل پیام ها و عکس های غیر اخلاقی بین دانش آموزان بیش از هر چیز این وظیفه ی مسئولین آموزش و پرورش و مدیران مدرسه است که در زمینه ی استفاده از تلفن همراه ،قواعد روشنی را تصویب و در اختیار دانش آموزان قرار دهند و بر اجرای این قوانین اصرار ورزند و همچنین هماهمنگی با والدین و برگزاری جلسات در این خصوص اهمیت بسیار زیادی دارد: ۱- خرید تلفن همراه در دوره ی دبیرستان و سال های بالاتر ۲- استفاده از دستگاه های ساده تر که امکانات کمتری دارد. ۳- استفاده ی کمتر خود والدین از دستگاه تلفن همراه در حضور فرزندان ۴- آگاه سازی فرزندان هنگام برخورد با پیام های دردسر ساز و نحوه ی برخورد با این قسم پیام ها ۵-دقت در هزینه های تلفن همراه فرزندان و تامین بخشی از این هزینه ها توسط پول تو جیبی خود آن ها ۶- تاکید و تکرار قوانین مدرسه توسط والدین برای دانش آموزان |+| نوشته شده توسط محمد عبادی در جمعه 27 دی1387 و ساعت 14:21 نظام آموزشي مالزي
از جمله مسائل مهمي كه در اقتصاد دانايي مطرح است، دانش، مهارت و يادگيري مستمر مي باشد. به عبارت ديگر، توسعه و آماده سازي منابع انساني جهت ورود به عصر دانش و اطلاعات از اهميت حياتي برخوردار است. درحاليكه به نظر مي رسد سيستم كنوني آموزش و پرورش كشور قادر به پرورش نيروهايي دانش گرا و كار آفرين براي جامعه اطلاعاتي قرن بيست و يكم نبوده و نيازمند تغيير و تحول بمنظور حمايت از چشم انداز فن آوري اطلاعات كشور مي باشد جهت نيل به اين هدف، مدارس هوشمند 1. توليد نيروي كار متفكر و آشنا با تكنولوژي 2. توسعه و پرورش فيزيكي، ذهني، احساسي و معنوي دانش آموزان 3. ارائه و فراهم سازي فرصتهايي به منظور بهبود تواناييها و استعدادهاي دانش آموزان 4. افزايش مشاركت همگاني در حوزه آموزشي (دبيران، دانش آموزان، مديران ،كاركنان مدارس و سطوح مختلف جامعه) همانگونه كه قبلاٌ نيز برآن اشاره شد کشور مالزي پيشگام دراجراي پروژه مدارس هوشمند، مي باشد كه مباحث مربوط به آن را از سال ۱۹۹۶ آغاز نمود. سپس در سال ۱۹۹۹ اين طرح در۹۰ مدرسه اجرا گرديد وتا سال ۲۰۱۰، كليه مدارس مالزي به مدارس هوشمند تبديل خواهد گرديد. دوره تحصيلي: انتقال دانش ، مهارتها، ارزشها و زبان از طريق ارائه دوره هاي مختلف تحصيلي و يكپارچگي اين عناصر براي رويارويي با عصر اطلاعات فنون و روشهاي تعليم: بهره گيري از استراتژيها و سبكهاي مختلف آموزشي بمنظور کسب اطمينان از ايجاد صلاحيتهاي مورد نياز در دانش آموزان با ارائه آموزشهاي جذاب ارزيابي : بهره گيري از سيستم ارزيابي online و پايگاه داده كاملي از اطلاعات مربوط به دانش آموزان در كل دوره تحصيل غير تحصيلي آنان مطالب و محتواي دوره هاي تحصيلي : ايجاد و تقويت تفكر چالشي و يادگيري با انگيزش در دانش آموزان، آموزشهاي مبتني بر شبكه و مواد درسي الكترونيكي از جمله عواملي که در موفقيت و اداره مدارس هوشمند دخيل مي باشند مي توان به موارد ذيل اشاره نمود: 1. دانش آموزان 2. . دبيران 3. كارمندان و مديران مدارس 4. والدين 5. سطوح مختلف جامعه نكته بسيار مهم درمورد عوامل ذكرشده اين است كه مسئوليتها و و ظايف هر يك از عوامل فوق با وظايف سنتي آنهاكه درمدارس عادي وجود دارند متفاوت مي باشد. به عبارت ديگر تكنولوژي مورد استفاده شده دراين مدارس شكل اين ارتباطات را نيزمتفاوت مي نمايد، به عنوان مثال والدين مي توانند در هر لحظه بصورت online از كامپيوتر شخصي خود از آخرين وضعيت تحصيلي فرزند خود آگاه شده و يا با دبيران وي تماس داشته باشند.
|+| نوشته شده توسط محمد عبادی در شنبه 21 دی1387 و ساعت 19:46 |
|










